Arka Noego / Tereza Řičanová

Książka jest osobistą, autorską interpretacją biblijnej historii Arki Noego. Říčanová nie traktuje jej jako wiernej adaptacji religijnej, lecz jako punkt wyjścia do stworzenia bogatej, wielowarstwowej opowieści o świecie ludzi i zwierząt, o przetrwaniu, chaosie i odnowie. Historia zachowuje podstawowy schemat: Noe buduje arkę, by ocalić zwierzęta przed nadchodzącym potopem. Jednak w tej wersji nacisk położony jest mniej na samą katastrofę, a bardziej na różnorodność życia, relacje między gatunkami i symbolikę wspólnego losu wszystkich istot.

Ilustracje są kluczowym elementem książki. Říčanová stosuje charakterystyczny, ekspresyjny styl inspirowany sztuką ludową, średniowiecznymi przedstawieniami religijnymi, sztuką naiwną, a także własną, spontaniczną kreską. Książka porusza kilka ważnych tematów: wspólnota ludzi i zwierząt, odpowiedzialność człowieka za świat przyrody, zagrożenie i nadzieja, cykl zniszczenia i odrodzenia, relacja między porządkiem a chaosem. Nie jest to książka moralizująca – raczej poetycka, refleksyjna i otwarta interpretacyjnie.

Říčanová z charakterystyczną dla siebie wyobraźnią i wrażliwością potrafi w wielkiej, archetypicznej narracji dostrzec drobne szczegóły, które nadają jej autentyczność i ciepło: anioł wzywa do arki nie tylko wielkie zwierzęta, ale też najmniejsze owady, a ludzie z troską przygotowują dla każdego bezpieczne miejsce. W tej książce tekst staje się częścią ilustracji i współtworzy kompozycję, podkreślając siłę opowieści.

Pełne ekspresji ilustracje wprowadzają dzieci w świat prawdziwej sztuki — od odważnej abstrakcji po rozległe, malarskie pejzaże. To książka, która traktuje młodego odbiorcę poważnie i zaprasza go do uważnego, twórczego dialogu.

Tereza Říčanová jest czeską malarką, autorką, ilustratorką, znaną przede wszystkim z książek dla młodych czytelników. Łączy w nich własne ilustracje z odręcznie pisanymi tekstami. Jej twórczość wyróżnia niepodrabialny artystyczny styl, który nie jest typowy dla masowej literatury dziecięcej.

Urodziła się w Pradze, tam dorastała oraz studiowała ilustrację i grafikę. Po studiach porzuciła miejskie życie i od ok. 20 lat mieszka z rodziną na farmie. Prowadzi tam gospodarstwo, opiekuje się zwierzętami, żyje zgodnie z rytmem natury – i to taki świat jest dla niej inspiracją do twórczości.

Tereza wydała w swoim kraju wiele ilustrowanych książek dla dzieci, które łączą elementy opowieści, sztuki i osobistych doświadczeń. Ich tematyka często nawiązuje do codziennego życia na wsi, natury, tradycji i relacji między ludźmi a światem przyrody. Wyróżnia je subtelny, poetycki język, a ilustracje są integralną częścią opowieści. Arka Noego to pierwsza z jej książek przetłumaczonych na język polski. W maju 2026 ukaże się drugi tytuł „Las”.

Dorota Dobrew to tłumaczka literatury czeskiej i bułgarskiej. Jest absol­wentką bohemistyki na Uniwersytecie Warszawskim; studiowała również etnografię, orientalistykę oraz edytorstwo. W jej dorobku znajdują się liczne przekłady czeskich powieści, opowiadań, sztuk teatralnych, esejów i książek dla dzieci, a także listy dialogowe do filmów.

Za swoją pracę była wielokrotnie wyróżniana. W 2008 roku otrzymała Na­grodę „Literatury na Świecie”. Trzy przełożone przez nią powieści znalazły się w finale Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus, a tłumaczenia poezji dwukrotnie nominowano do Nagrody Europejski Poeta Wolności. W 2021 roku, w uznaniu zasług za popularyzację czeskiej kultury, została uhonorowana Nagrodą Premia Bohemica, a w 2023 roku otrzymała na­grodę ZAiKS-u.Początek formularza

Dorota Dobrew: Opowieść o arce Noego to jedna z najbardziej znanych historii Starego Testamentu, która mimo upływu wieków wciąż silnie oddziałuje na wyobraźnię. Bóg postanawia zesłać potop, aby oczyścić świat, ale jedno­cześnie ratuje sprawiedliwego Noego, jego rodzinę oraz pary wszystkich zwierząt. Tereza Říčanová przedstawiła te biblijne wydarzenia w sposób prosty, lecz niebanalny. Językiem wrażeń zmysłowych i emocji oddała za­równo dramatyzm wydarzeń, jak i ich magiczny charakter. Opowiadając tę historię po polsku, podążałam tym tropem.

Arka Noego jest historią podróży. Niezwykłej podróży, od której zależy wszystko. Z jednej strony szalejący żywioł niosący światu zagładę, z dru­giej – arka unosząca się na wodach niczym kapsuła życia. Dramat i nadzieja. Wreszcie tęcza na niebie: ocalenie i obietnica, że wszystko będzie dobrze.

Świat nie zawsze jest miejscem w pełni bezpiecznym, a życie – szczególnie dziś – bywa pełne wyzwań. Historia Noego uczy najmłodszych, że nie wolno się poddawać. Przypomina, że po każdej burzy wraca pogoda, a po nocy następuje dzień. Trudne chwile mijają, a po nich pojawia się coś dobrego i pięknego. Nawet gdy niebo wydaje się bardzo ciemne, zawsze warto szukać na nim tęczy.

Tytuł oryginalny: Noemova Archa

Tekst i ilustracje: Tereza Řičanová

Tłumaczenie z języka czeskiego: Dorota Dobrew

Redakcja: Aleksandra Sobieraj

Korekta: Marzena Dobosz

Opracowanie graficzne polskiej edycji:

Oki Oki Studio

Wydrukowano w Polsce, na papierze Arctic Volume White 150 g/m²

ISBN 978-83-67032-53-7

format 23 x 30 cm

48 stron

oprawa twarda

Książka obrazkowa dla dzieci 5+

#WitaminaCzy

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Zadanie: ENJOY / Radość czytania – książkowe atrakcje, które promują czytanie wśród dzieci.